Ρωσικά γραμματόσημα με βομβίνους

Πέντε είδη βομβίνων απεικονίζονται σε Ρωσικά γραμματόσημα που εκδόθηκαν στις 15 Ιουνίου του 2015. Κάθε γραμματόσημο είναι τετράγωνο σε σχήμα και με μέγεθος 37mm x 37mm. Η διάτρηση είναι comb 11¼ και ο αριθμός των αντιτύπων είναι 220.000 για το καθένα.

Μια πραγματικά αξιοζήλευτη σειρά, 

που αξίζει να υπάρχει στις συλλογές κάθε φιλοτελιστή!

Bombus armeniacus

Bombus fragrans

Bombus anachoreta

Bombus czerskii

Bombus unicus

 
 

Bombus haematurus Kriechbaumer 1870

Ωραία μέρα σήμερα και εκεί που ήμασταν στην αυλή... να και ένας βομβίνος να πετάει και να ανιχνεύει ένα τοίχο. Ήταν μια βασίλισσα του είδους Bombus haematurus Kriechbaumer 1870.

Bombus haematurus Kriechbaumer 1870

[πηγή: http://www.tierundnatur.de/wildbienen/b-haemat.htm]

Το είδος αυτό βγαίνει σχετικά νωρίς την άνοιξη και για κάποιον που έχει ασχοληθεί είναι εύκολο να το αναγνωρίσει εν πτήση. Είναι σχετικά μικρόσωμο είδος με δύο χαρακτηριστικές κίτρινες λουρίδες… μία στενή μπροστά στο θώρακα και μια φαρδιά περίπου στην μέση της κοιλιάς.

[πηγή: http://www.biolib.cz/en/taxonimage/id132164/?taxonid=70344&type=1]

Θεωρείτε είδος της ανατολικής Μεσογείου το οποίο όμως έχει αρχίσει σιγά σιγά να ξαπλώνετε βόρεια από τα Βαλκάνια και βρέθηκε πρόσφατα στην Ουγγαρία, Σλοβενία, Σλοβακία και Αυστρία.



Σχετική βιβλιογραφία υπάρχει εδώ:



Jenič, A., A. Gogala & J. Grad. 2010. Bombus haematurus (Hymenoptera: Apidae), new species in the Slovenian bumblebee fauna. Acta entomologica slovenica 18(2): 168-170.



Teppner, H. 2010. Flower visitation of Bombus haematurus KRIECHBAUMER 1870. (Hymenoptera, Apidae) in Graz, Styria. Linzer biologische Beiträge 42/1: 89-94.



ΧΑΡΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ





_________________________________


Σημείωση Βομβίνοι gr


Η αναφορά στην παρούσα ανάρτηση γίνεται ως εξής:


lingistis. 2011. Bombus haematurus Kriechbaumer 1870. Βομβίνοι gr (03.04.2011) http://bumblebeegr.blogspot.com/2011/04/bombus-haematurus-kriechbaumer-1870.html

https://orcid.org/0000-0003-4116-8910

Copyright Βομβίνοι gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση με σαφή αναφορά στην πηγή.

Στα όρη και στον κάμπο…

Την προηγούμενη εβδομάδα είχα την τιμή να έχω για παρέα στις αναζητήσεις μου τον διακεκριμένο βοτανολόγο και ειδικό στους βομβίνους Καθ. Dr. Andreas Bertsch, του Philipps - University Marburg, Γερμανία.

Καθ. Dr. Andreas Bertsch (Φώτο: Βομβίνοι gr)

Ως πρώτο στόχο είχαμε θέση τον εντοπισμό κάποιον πανέμορφων βασιλισσών βομβίνων, όπως π.χ. του Bombus laesus από το κάμπο...

Bombus laesus - βασίλισσα (Φώτο: P. Rasmont) [πηγή: Atlas Hymenoptera]

και του Bombus mesomelas από τα ψηλά βουνά.

Bombus mesomelas - βασίλισσα (Φώτο: A. Bertsch)

Bombus mesomelas - βασίλισσα (Φώτο: P. Rasmont) [πηγή: Atlas Hymenoptera]

Οι «εκδρομές» μας ξεκινούσαν τα χαράματα και τις περισσότερες φορές επιστρέφαμε αργά το απόγευμα κατά το σούρουπο, ξεκινούσαμε από τα 580m και ανεβαίναμε ως τα 2200m σχεδόν κάθε μέρα. Ανεβήκαμε τα βουνά Καϊμακτσαλάν (Βόρας) και Πινερίτσα (Βαρνούντας) και διασχίσαμε όλο το κάμπο της Φλώρινας που βρίσκεται ανάμεσα στα δυο αυτά βουνά. Μετά από περπάτημα πολλών χιλιομέτρων καταφέραμε να εντοπίσουμε στα 2100m, 2 εργάτριες Bombus mesomelas (τις οποίες συλλέξαμε για το αρχείο) και μια βασίλισσα (η οποία μόνο παρατηρήθηκε στο πεδίο). Επίσης στο κάμπο, στα 610m συλλέξαμε τις μόνες μέλισσες Bombus laesus που εντοπίσαμε (2 εργάτριες), οι οποίες έφυγαν στη Γερμανία για αποκωδικοποίηση του γενετικού τους κώδικα.

Πινερίτσα: θέα από τα 2100m προς τη λίμνη Μικρή Πρέσπα (διακρίνεται τμήμα της) (Φώτο: Βομβίνοι gr)

Δεύτερος στόχος ήταν ο εντοπισμός του φυτού Vaccinium myrtillus που αποτελεί κύρια τροφή των βασιλισσών του Bombus cryptarum την άνοιξη. Είχαμε μια γραπτή αναφορά για το φυτό αυτό από την εξόρμηση του Dr. W.F Reinig στην ίδια περιοχή στις 3.VI.1965 [πηγή: Rasmont, P. 1984. Les bourdons du genre Bombus Latreille sensu stricto en Europe Occidentale et Centrale (Hymenoptera, Apidae). Spixiana 7: 135-160].


Το φυτό Vaccinium myrtillus εντοπίστηκε να φύεται σε εκτεταμένη έκταση πάνω από τα δάση οξιάς, στη ζώνη άνω των 2050m. Πρόκειται για ένα χαμηλό πυκνό φυτό, περίπου 50 cm, που εκ πρώτης όψεως μοιάζει με «φλοκάτη» στρωμένη πάνω στη κορυφή του βουνού!!!

Vaccinium myrtillus (Φώτο: Βομβίνοι gr)

Ήμασταν τυχεροί και βρήκαμε και κάποια Vaccinium myrtillus ανθισμένα. Το λουλούδι τους μοιάζει με καμπανούλα και προστατεύει το νέκταρ από τις βροχές οπότε μπορούν να το επισκέπτονται οι βομβίνοι με κρύο (π.χ. 5 ο C), αέρα και βροχή.

Άνθος Vaccinium myrtillus (Φώτο: Βομβίνοι gr)

Τώρα που εντοπίσαμε το φυτό, του χρόνου το Μάιο θα ξαναεπισκεφθώ την περιοχή μπας και βρεθούν σε αυτό βασίλισσες Bombus cryptarum, μιας και οι συλλογές βασιλισσών που έγιναν φέτος την άνοιξη στο Κρόκο, μετά την αναγνώριση τους στο εργαστήριο ήταν τελικά όλες Bombus lucorum.

_________________________________

Σημείωση Βομβίνοι gr

Η αναφορά στην παρούσα ανάρτηση γίνεται ως εξής:

lingistis. 2009. Στα όρη και στον κάμπο… Βομβίνοι gr (26.06.2009) http://bumblebeegr.blogspot.com/2009/06/blog-post.html

https://orcid.org/0000-0003-4116-8910

 

Copyright Βομβίνοι gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση με σαφή αναφορά στην πηγή.

Οι αληθινοί βομβίνοι του γένους Bombus spp.

Η κοινωνία των αληθινών βομβίνων, δηλαδή όλων των βομβίνων εκτός των βομβίνων κούκων (Psithyrus) που αποτελούν κοινωνικά παράσιτα τους, αρχίζει με τα πρώτα λουλούδια της άνοιξης. Τότε βγαίνουν από το χειμερινό τους λήθαργο τα συζευγμένα θηλυκά (κοινός βασίλισσες). Αφού οι βασίλισσες τραφούν για λίγες μέρες με νέκταρ και γύρη, αρχίζουν να ψάχνουν για κατάλληλη τοποθεσία, όπου θα φτιάξουν τη φωλιά τους. Ανάλογα με το είδος τους οι βασίλισσες θα φτιάξουν φωλιές επιφανειακές ή υπόγειες. Δείχνουν προτίμηση σε περιοχές όπου υπάρχουν πολλά αγριόχορτα και υφίστανται τη λιγότερη διαταραχή, όπως μέσα σε πυκνές στρώσεις από βρύα, ανάμεσα σε θάμνους στα όρια δασών ή λιβαδοχωραφιών . Τα είδη των βομβίνων που φτιάχνουν υπόγειες φωλιές, πολλές φορές ανακαλύπτουν εγκαταλειμμένες ποντικοφωλιές και χαμηλές κοιλότητες μέσα σε υπαίθριες περιφράξεις τις οποίες αξιοποιούν.

Η βασίλισσα, αφού τακτοποιήσει τη φωλιά της, θα αρχίσει μια νέα αποικία γεννώντας τα πρώτα της αυγά (5 έως 8). Το πρώτο αυτό διάστημα της άνοιξης η βασίλισσα δραστηριοποιείται σα μια ασκητική (μονήρη) μέλισσα, δηλαδή κάνει μόνη της όλες τις εργασίες εντός και εκτός της φωλιάς. Οι πρώτες μέλισσες που εκκολάπτονται είναι μικρόσωμες εργάτριες (ατελή θηλυκά) και βοηθούν τη βασίλισσα στην περιποίηση του γόνου. Όταν αυξηθεί ο αριθμός των εργατριών, η βασίλισσα περιορίζεται στη φωλιά της όπου αφοσιώνεται στην ωοτοκία.

Ορισμένες από τις εργάτριες τη βοηθάνε στην περιποίηση του γόνου ενώ οι υπόλοιπες δραστηριοποιούνται ως συλλέκτριες, συλλέγοντας γύρη και νέκταρ από την ύπαιθρο.Ανάλογα με το είδος του Bombus, κάποια περίοδο μέσα στο καλοκαίρι, σταματάει η εκτροφή εργατριών και αρχίζει η παραγωγή αρσενικών (κοινώς κηφήνες) και ανεπτυγμένων θηλυκών (νέες βασίλισσες). Το διάστημα αυτό η αποικία βρίσκεται στη μεγαλύτερη ακμή της. Μέσα στη φωλιά που αποτελείται πλέον από μια ακανόνιστη κηρήθρα διαμέτρου 15-25cm, υπάρχει η βασίλισσα μαζί με περίπου 100 έως 400 εργάτριες, γόνος κάθε κάστας, γύρη και λίγα αποθέματα σε νέκταρ - μέλι.

Φωλιά Bombus terrestris

Φωτογραφία από http://www.wildbienen.de/

Η εκκόλαψη των πρώτων αναπαραγωγικών μελών της αποικίας σηματοδοτεί την αρχή της φθοράς της αποικίας. Εκκολάπτονται οι τελευταίες λιγοστές εργάτριες και η βασίλισσα, ηλικιωμένη πλέον, δεν μπορεί να ελέγξει τις ολοένα και λιγότερες εργάτριες της αποικίας οι οποίες χάνονται σιγά-σιγά. Τα αρσενικά άτομα, οι κηφήνες, αφού καθίσουν για λίγες μέρες στη φωλιά, θα φύγουν για να αναζητήσουν παρθένες βασίλισσες και δε θα ξαναγυρίσουν. Οι νέες βασίλισσες, αφού συζευχθούν στην ύπαιθρο με τους κηφήνες, θα χρησιμοποιήσουν ως καταφύγιο για λίγες μέρες ακόμα τη μητρική τους φωλιά, έως ότου βρει η καθεμιά ένα κατάλληλο μέρος για το χειμερινό της λήθαργο όπως βορινές τοποθεσίες καλά προφυλαγμένες με αρκετή βλάστηση. Την επόμενη άνοιξη, όσες βασίλισσες επιβιώσουν το χειμώνα θα ξαναρχίσουν το βιολογικό κύκλο των βομβίνων.

Σχηματική αναπαράσταση κύκλου ζωής βομβίνου Bombus spp. σε εύκρατη χώρα (Αναγνωστόπουλος, 1996: προσαρμογή από Prys – Jones,1991)

_________________________________
Σημείωση Βομβίνοι gr

Η αναφορά στην παρούσα ανάρτηση γίνεται ως εξής:

lingistis. 2008. Οι αληθινοί βομβίνοι του γένους Bombus spp. Βομβίνοι gr (26.09.2008) http://bumblebeegr.blogspot.com/2008/09/bombus-spp.html

https://orcid.org/0000-0003-4116-8910

Copyright Βομβίνοι gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση με σαφή αναφορά στην πηγή.

Πως τον λέτε τον βομβίνο;

Bombus terrestris (Linnaeus, 1758)

Ο παραπάνω εικονιζόμενος βομβίνος είναι ο πιο κοινός στην χώρα μας. Θα τον συναντήσετε σχεδόν σε όλη τη χώρα (ηπειρωτική και νησιωτική) και είναι επίσης το είδος που χρησιμοποιούν στην Ελλάδα στα θερμοκήπια για την επικονίαση των καλλιεργειών.

Το επιστημονικό του όνομα είναι:
Bombus terrestris (Linnaeus, 1758)
Στην Ελλάδα, όπως και στην υπόλοιπη Μεσόγειο, παρουσιάζει ενδιαφέρον ο κύκλος ζωής τους. Ανάλογα με το κλίμα της περιοχής, οι νέες βασίλισσες μετά την σύζευξη τους, εμφανίζει χειμερινή ή καλοκαιρινή διάπαυση. Η καλοκαιρινή διάπαυση είναι συνηθισμένο φαινόμενο στις ξεροθερμικές περιοχές της Μεσογείου (νησιά, παράλια κλπ) σε αντίθεση με την ηπειρωτική Ελλάδα όπου οι νέες βασίλισσες μπαίνουν σε διάπαυση το χειμώνα όπως σε όλη την υπόλοιπη Ευρώπη. Μετά την λήξη της περιόδου της διάπαυσης οι νέες βασίλισσες ξεκινούν την κύρια δραστηριότητα τους και φτιάχνουν φωλιά λίγο κάτω από την επιφάνεια της γης. Όταν λοιπών μιλάμε για βομβίνους στην χώρα μας βασικά εννοούμε αυτή την μέλισσα, τον Bombus terrestris, σωστά; Ας πούμε ότι δεν είναι ακριβώς έτσι, όχι γιατί υπάρχουν πολλά άλλα είδη βομβίνων αλλά γιατί πολύς κόσμος «μπερδεύεται» με άλλα είδη μελισσών π.χ. τη ξυλοκόπα, τις σφήκες, ακόμα και τις μύγες που μοιάζουν με βομβίνους για να μην τις ενοχλούν τα πουλιά.

Τι μπορούμε να κάνουμε…

Για αρχή θα μπορούσατε όλοι να συμβάλετε στην δημιουργία ενός καταλόγου όπου θα αναφέρονται οι διάφορες ονομασίες του συγκεκριμένου βομβίνου, του Bombus terrestris δηλαδή της παραπάνω φωτογραφίας, ανά περιοχή. Έχω ήδη καταγράψει αρκετά ονόματα και παραθέτω τώρα μόνο το πιο κοινό από αυτά το «Μπάμπουρα» (για να μην σας επηρεάσω). Θα το εκτιμούσα πολύ εάν συμβάλατε στην ανάπτυξη αυτού του καταλόγου (θα γίνει σχετικό post του καταλόγου σύντομα). Παρακαλώ την προσοχή σας μονάχα ότι αναφέρεστε στον Bombus terrestris. Εάν γνωρίζεται τοπικά ονόματα και για άλλα είδη βομβίνων θα ήταν μια πολύ ευχάριστη αλλά ταυτόχρονα και σπουδαία έκπληξη!!!

_________________________________

Σημείωση Βομβίνοι gr

Η αναφορά στην παρούσα ανάρτηση γίνεται ως εξής:

lingistis. 2007. Πως τον λέτε τον βομβίνο; Βομβίνοι gr (26.09.2007) http://bumblebeegr.blogspot.com/2007/09/blog-post.html

https://orcid.org/0000-0003-4116-8910

Copyright Βομβίνοι gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση με σαφή αναφορά στην πηγή.